Ten sam autor i rok w APA 7 - rozróżnianie literami a, b, c
5 min czytania
Piszesz pracę licencjacką albo magisterską i nagle okazuje się, że ten sam badacz opublikował w jednym roku dwa, a czasem nawet trzy teksty, na które chcesz się powołać? W cytowaniu w tekście pojawia się wtedy kłopot: zapis (Nowak, 2022) nie mówi czytelnikowi, o którą konkretnie pracę chodzi i pod którym wpisem w bibliografii ma jej szukać. Styl APA 7 rozwiązuje ten problem bardzo prosto - przy roku dodajemy małe litery a, b, c.
W tym artykule pokażę Ci, kiedy dokładnie trzeba stosować litery przy dacie, jak ustalić ich kolejność (to nie jest to, co większość osób intuicyjnie zakłada), jak wygląda poprawny zapis w tekście i na liście bibliograficznej oraz co zrobić z pracami bez daty. Wszystko na realistycznych, polskich przykładach zgodnych z 7. wydaniem stylu APA.
Kiedy dodajemy litery a, b, c?
Litery przy dacie stosujemy w jednej ściśle określonej sytuacji: gdy ten sam autor - lub dokładnie ten sam zespół autorów w tej samej kolejności - opublikował więcej niż jedną pracę w tym samym roku. Gdyby nie litery, cytowanie w tekście byłoby niejednoznaczne, bo dwa różne wpisy w bibliografii wyglądałyby identycznie.
Litery są zawsze małe i doklejone bezpośrednio do roku, bez spacji: 2022a, 2022b, 2022c. Ta sama litera towarzyszy pracy w tekście i w bibliografii - to jej stały identyfikator, który łączy powołanie z konkretnym wpisem na liście źródeł.
Co ważne, reguła dotyczy wyłącznie identycznego autorstwa. Jeśli prace z tego samego roku mają różnych współautorów (na przykład Nowak i Kowalski oraz Nowak i Wiśniewski), liter nie dodajemy - takie cytowania rozróżnia się w inny sposób, podając tylu autorów, ile potrzeba do ich jednoznacznego odróżnienia.
Jak ustalić kolejność liter
To punkt, na którym potyka się najwięcej osób. Liter nie przypisujemy według kolejności cytowania w tekście ani według daty dziennej publikacji. Decyduje alfabetyczna kolejność tytułów.
Najpierw ustaw wszystkie prace danego autora z danego roku alfabetycznie według pierwszego znaczącego słowa tytułu. Dopiero potem, idąc od góry, przypisz kolejno a, b, c. W tytułach angielskich przy szeregowaniu pomijamy rodzajniki A, An, The; w polskich tytułach takiego problemu nie ma.
Przykład - trzy prace Marka Nowaka z 2022 roku, uporządkowane alfabetycznie według tytułu (L, P, W):
- Lęk społeczny u młodzieży - litera a (2022a)
- Poczucie własnej skuteczności a wypalenie zawodowe - litera b (2022b)
- Wsparcie społeczne w chorobie przewlekłej - litera c (2022c)
Cytowanie w tekście
W cytowaniu w tekście litera stoi tuż przy roku i działa identycznie w wersji w nawiasie oraz narracyjnej:
W nawiasie: (Nowak, 2022a) Narracyjne: Nowak (2022b) wykazał, że wsparcie...
Gdy w jednym miejscu powołujesz się na kilka prac tego samego autora z tego samego roku, nazwisko podajesz tylko raz, a kolejne daty z literami oddzielasz przecinkami i porządkujesz alfabetycznie według liter:
(Nowak, 2022a, 2022b, 2022c)
Jeśli łączysz prace tego samego autora z różnych lat, całość szeregujesz chronologicznie, a litery pojawiają się tylko przy tym roku, w którym są potrzebne: (Nowak, 2019, 2022a, 2022b).
Zapis na liście bibliograficznej
Na liście bibliograficznej każda praca to osobny wpis z własną literą. Wpisy tego samego autora z tego samego roku szeregujemy alfabetycznie według tytułu - i to właśnie ta kolejność wyznacza przypisane litery.
Nowak, M. (2022a). Lęk społeczny u młodzieży. Wydawnictwo Naukowe Scholar. Nowak, M. (2022b). Poczucie własnej skuteczności a wypalenie zawodowe. Czasopismo Psychologiczne, 28(2), 145-160. https://doi.org/xx.xxx/xxxxx Nowak, M. (2022c). Wsparcie społeczne w chorobie przewlekłej. Polskie Forum Psychologiczne, 27(1), 20-35. https://doi.org/xx.xxx/xxxxx
Zwróć uwagę na formatowanie: kursywą zapisujemy tytuł książki oraz nazwę czasopisma wraz z numerem tomu, natomiast numer zeszytu w nawiasie i numery stron pozostają proste. Litera przy roku jest dokładnie ta sama, której użyjesz w cytowaniu w tekście.
Prace bez daty i przyjęte do druku
Ta sama zasada obowiązuje, gdy autor ma kilka prac bez daty. Zamiast roku używamy skrótu b.d. (bez daty), a litery doklejamy po łączniku:
(Kwiatkowska, b.d.-a) (Kwiatkowska, b.d.-b)
Analogicznie postępujemy z pracami przyjętymi do druku: (Zieliński, w druku-a) oraz (Zieliński, w druku-b). Łącznik między skrótem a literą jest tu konieczny - dzięki niemu b.d. czy w druku czytelnie łączy się z oznaczeniem literowym.
Najczęstsze błędy
Zebrane w jednym miejscu pomyłki, które najczęściej wychwytują promotorzy i recenzenci:
- Litery według kolejności w tekście. Wynikają one z alfabetycznej kolejności tytułów w bibliografii, a nie z tego, którą pracę zacytowałeś jako pierwszą.
- Spacja przed literą. Poprawnie jest
2022a, nigdy2022 a. - Wielka litera. Zawsze używamy małych liter: a, b, c.
- Litery przy jednej pracy. Jeśli w danym roku autor ma tylko jedną pracę, liter nie dodajemy - piszemy zwyczajnie
(Nowak, 2022). - Rozbieżność tekst-bibliografia. Litera to stały identyfikator pracy, więc w obu miejscach musi być identyczna.
- Mylenie z różnym autorstwem. Litery łączą tylko prace o identycznym autorstwie; przy różnych współautorach obowiązują inne reguły.
Najczęściej zadawane pytania
Czy litery a, b, c przypisuję według daty wydania, czy według tytułu?
Według tytułu. Prace tego samego autora z tego samego roku szeregujesz alfabetycznie według tytułu, a następnie od góry przypisujesz a, b, c. Kolejność cytowania w tekście nie ma tu znaczenia.
Co, jeśli autor ma cztery lub więcej prac z tego samego roku?
Po prostu kontynuujesz alfabet: 2022a, 2022b, 2022c, 2022d i tak dalej. Nie ma limitu - dokładasz kolejne litery, aż opiszesz wszystkie prace z danego roku.
Jak zacytować w jednym nawiasie dwie prace tego samego autora z tego samego roku?
Nazwisko podajesz tylko raz, a daty z literami oddzielasz przecinkami i porządkujesz alfabetycznie: (Nowak, 2022a, 2022b).
Czy dodaję litery, gdy prace mają tego samego pierwszego autora, ale różnych współautorów?
Nie. Litery stosuje się wyłącznie przy identycznym autorstwie. Przy różnych współautorach rozróżniasz prace, podając tylu autorów, ile potrzeba do ich odróżnienia.
Co z pracami bez daty tego samego autora?
Zamiast roku używasz skrótu b.d. i doklejasz literę po łączniku: (Kowalska, b.d.-a), (Kowalska, b.d.-b). Reguła kolejności alfabetycznej według tytułu działa tak samo.