Organizacja jako autor w APA 7 - instytucja i firma w cytowaniu
5 min czytania
Nie każde źródło ma autora, którego nazwisko znajdziesz na okładce. Roczniki statystyczne, raporty ministerstw, wytyczne towarzystw naukowych czy zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia tworzone są przez instytucje jako całość, a nie przez pojedyncze osoby. W standardzie APA 7 taki autor to tak zwany autor zbiorowy (grupowy), a jego zapis rządzi się własnymi regułami.
Z tego artykułu dowiesz się, jak przywołać organizację jako autora w tekście pracy, kiedy wolno skrócić długą nazwę do skrótu, jak wygląda wpis w bibliografii oraz co zrobić, gdy instytucja jest jednocześnie wydawcą. Wszystkie przykłady dopasowaliśmy do polskich realiów akademickich.
Kiedy autorem jest organizacja?
Organizacja staje się autorem wtedy, gdy dana praca powstała i została opublikowana przez instytucję jako całość, bez wskazania konkretnej osoby. W pracach licencjackich, magisterskich i doktorskich najczęściej spotkasz autora zbiorowego w takich źródłach jak:
- raporty i analizy urzędów oraz ministerstw (np. Ministerstwo Zdrowia, Najwyższa Izba Kontroli),
- dane i publikacje statystyczne (np. Główny Urząd Statystyczny),
- standardy, kodeksy i wytyczne towarzystw naukowych (np. Polskie Towarzystwo Psychologiczne),
- dokumenty organizacji międzynarodowych (np. WHO, OECD, Komisja Europejska),
- treści na stronach internetowych instytucji, firm i fundacji.
Kluczowa zasada: jeśli na stronie tytułowej lub w stopce witryny wskazano konkretną osobę, to ona jest autorem. Autora zbiorowego stosujesz tylko wtedy, gdy za treść odpowiada instytucja i nie podano żadnego nazwiska. Dotyczy to zarówno urzędów państwowych, jak i firm, fundacji czy stowarzyszeń - reguła jest w każdym z tych przypadków taka sama.
Cytowanie w tekście - pierwsze i kolejne przywołanie
W tekście pracy masz dwie możliwości: możesz zapisywać pełną nazwę organizacji przy każdym przywołaniu albo wprowadzić skrót przy pierwszym użyciu i posługiwać się nim dalej. Jeśli decydujesz się na skrót, przy pierwszym przywołaniu podajesz pełną nazwę, a skrót umieszczasz w nawiasie kwadratowym. Przy kolejnych używasz już tylko skrótu.
| Forma | Pierwsze przywołanie | Kolejne przywołanie |
|---|---|---|
| W nawiasie | (Główny Urząd Statystyczny [GUS], 2022) | (GUS, 2022) |
| W narracji | Główny Urząd Statystyczny (GUS, 2022) | GUS (2022) |
Obie formy są poprawne, a wybór zależy od tego, czy nazwa organizacji jest częścią zdania, czy jedynie odsyłaczem. Skrót definiujesz tylko raz - przy pierwszym wystąpieniu, niezależnie od tego, czy jest to przywołanie w nawiasie, czy w narracji. Od tego momentu w całej pracy stosujesz wyłącznie skrót.
W narracji: Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS, 2022) bezrobocie spadło. Dalej w tekście: Dane GUS (2022) potwierdzają ten trend.
Kiedy skracać nazwę, a kiedy zapisać ją w całości
Skracanie nazwy jest opcjonalne i ma sens tylko wtedy, gdy spełnione są dwa warunki jednocześnie:
- skrót jest powszechnie znany i łatwo rozpoznawalny (np. GUS, WHO, NFZ, OECD),
- źródło przywołujesz w pracy wielokrotnie, więc skrót realnie ogranicza powtórzenia.
Jeśli nazwa organizacji jest krótka, nie ma utrwalonego skrótu albo przywołujesz ją tylko raz lub dwa razy, zapisuj ją w całości przy każdym cytowaniu. Na przykład nazwę Wydawnictwo Naukowe Scholar czy niewielką fundację przywoływaną jednorazowo podaj w pełnym brzmieniu. Nie twórz też własnych, nieznanych skrótów - dla czytelnika będą niejasne. Praktyczna wskazówka: skrót wprowadzaj zwykle wtedy, gdy źródło pojawia się co najmniej trzy razy.
Pamiętaj o konsekwencji. Kiedy raz zdecydujesz się na skrót, stosuj go w całym tekście - mieszanie pełnej nazwy i skrótu po ich zdefiniowaniu jest błędem.
Wpis w bibliografii (lista źródeł)
W bibliografii (wykazie źródeł) zawsze podajesz pełną nazwę organizacji - nigdy sam skrót, nawet jeśli używałeś go w tekście. Skrót funkcjonuje wyłącznie w przywołaniach w treści pracy, a czytelnik odnajduje źródło po pełnej nazwie.
Ogólny wzór wpisu wygląda tak:
Nazwa organizacji. (Rok). Tytuł pracy (wydanie). Wydawca. URL lub DOI
Przykład wpisu, w którym autorem jest towarzystwo naukowe, a wydawcą osobne wydawnictwo:
Polskie Towarzystwo Psychologiczne. (2019). Standardy udzielania pomocy psychologicznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Wpisy z autorem zbiorowym alfabetyzujesz według pierwszego znaczącego słowa nazwy (pomijasz przedimki, np. angielskie „the"). W wykazie źródeł nie umieszczasz skrótu w nawiasie kwadratowym - to element wyłącznie przywołań w tekście.
Organizacja jako autor i wydawca jednocześnie
Bardzo często instytucja sama publikuje swój dokument - jest więc równocześnie autorem i wydawcą. W takim przypadku APA 7 nakazuje pominąć wydawcę, aby uniknąć powtórzenia tej samej nazwy:
Narodowy Fundusz Zdrowia. (2023). Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2022 rok.
Podobna zasada dotyczy stron internetowych. Jeśli autor strony jest tożsamy z nazwą witryny (dokument opublikowany przez instytucję na jej własnym portalu), nazwę witryny również pomijasz:
Główny Urząd Statystyczny. (2023, 12 maja). Tytuł strony internetowej. https://www.example.pl/...
Gdy publikacja pochodzi od wyspecjalizowanej jednostki w ramach większej struktury (np. departament w ministerstwie), jako autora podaj jednostkę najbardziej szczegółową, a nazwę instytucji nadrzędnej umieść w pozycji wydawcy:
Departament Zdrowia Publicznego. (2022). Tytuł raportu. Ministerstwo Zdrowia.
Najczęstsze błędy
Przy autorze zbiorowym łatwo o potknięcia. Oto te, które najczęściej obniżają ocenę pracy:
- Skrót w bibliografii. W wykazie źródeł musi znaleźć się pełna nazwa - „GUS" zamiast „Główny Urząd Statystyczny" to błąd.
- Definiowanie skrótu więcej niż raz. Skrót w nawiasie kwadratowym podajesz tylko przy pierwszym przywołaniu, a nie za każdym razem.
- Niekonsekwencja. Po wprowadzeniu skrótu nie wracaj do pełnej nazwy w kolejnych przywołaniach.
- Skracanie na siłę. Nie skracaj nazw rzadko cytowanych ani takich, które nie mają utrwalonego, rozpoznawalnego skrótu.
- Pozostawianie wydawcy. Gdy organizacja jest jednocześnie wydawcą, wydawcę pomijasz, by nie powtarzać tej samej nazwy.
- Mylenie autora z osobą. Jeśli raport podpisała konkretna osoba, to ona jest autorem, a nie instytucja.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w bibliografii mogę wpisać skrót, np. GUS, zamiast pełnej nazwy?
Nie. W wykazie źródeł zawsze podajesz pełną nazwę organizacji. Skrót stosujesz wyłącznie w przywołaniach w tekście, po jego wcześniejszym zdefiniowaniu.
Czy zawsze muszę skracać nazwę instytucji?
Nie, skracanie jest opcjonalne. Skrótu używaj tylko wtedy, gdy jest powszechnie znany, a źródło przywołujesz w pracy wielokrotnie; w przeciwnym razie zapisuj pełną nazwę.
Jak zacytować raport ministerstwa, w którym nie podano autora?
Autorem jest wtedy samo ministerstwo lub jego konkretna jednostka. Instytucję traktujesz jako autora zbiorowego i zapisujesz jej pełną nazwę na początku wpisu.
Co zrobić, gdy organizacja jest jednocześnie autorem i wydawcą?
Pomijasz wydawcę, aby nie powtarzać tej samej nazwy. Wpis kończysz na tytule pracy lub na adresie URL bądź DOI, jeśli źródło jest dostępne online.
Jak ustawić organizację w bibliografii przy porządku alfabetycznym?
Wpis szeregujesz według pierwszego znaczącego słowa pełnej nazwy organizacji, pomijając przedimki. Skrót używany w tekście nie ma wpływu na kolejność alfabetyczną.