15 najczęstszych błędów w APA 7 i jak ich uniknąć
5 min czytania
Styl APA 7 to dzisiaj najczęściej wymagany standard w polskich pracach z psychologii, pedagogiki i nauk społecznych. Zasady wyglądają na proste, a mimo to promotorzy i recenzenci wyłapują wciąż te same, powtarzające się potknięcia. Nie chodzi o drobiazgi - spójność zapisu to jeden z pierwszych sygnałów, po których recenzent ocenia warsztat autora, a pojedynczy błąd potrafi obniżyć ocenę całej pracy.
Zebraliśmy 15 najczęstszych błędów APA 7, które pojawiają się w pracach licencjackich, magisterskich i doktorskich, ze szczególnym uwzględnieniem polskiej adaptacji standardu (Skimina i in., 2022). Przy każdym błędzie pokazujemy poprawny zapis, żebyś mógł szybko sprawdzić i poprawić własny tekst oraz bibliografię.
Błędy 1-3: Spójniki i nazwiska w cytowaniu w tekście
Błąd 1. Znak „&" zamiast spójnika „i". W tekście pisanym po polsku nazwiska autorów łączysz słowem i - zarówno w zdaniu, jak i w nawiasie. Znak & zostaw dla prac w języku angielskim.
Źle: (Kowalski & Nowak, 2020) Dobrze: (Kowalski i Nowak, 2020)
Błąd 2. „et al." zamiast „i in.". Przy trzech i więcej autorach polski odpowiednik to i in. - z kropką po „in" (skrót od słowa „inni"), ale bez kropki po „i". Skrót stosujesz już od pierwszego przywołania w tekście.
Źle: (Kowalski et al., 2021) Dobrze: (Kowalski i in., 2021)
Błąd 3. Błędna odmiana nazwisk. W nawiasie nazwisko zostaje zawsze w mianowniku. W zdaniu odmieniasz je zgodnie z gramatyką polską. Dzięki temu unikniesz też błędu odwrotnego, czyli odmieniania nazwiska w nawiasie.
W nawiasie: (Kowalski, 2020) W zdaniu: Badania Kowalskiego (2020) wykazały, że...
Błędy 4-5: Cytaty dosłowne i cudzysłowy
Błąd 4. Cytat dosłowny bez numeru strony. Każdy fragment przytoczony w cudzysłowie wymaga wskazania strony. Używasz przy tym polskiego skrótu s., a nie angielskiego „p." ani „pp.".
Dobrze: „Wyniki potwierdzają hipotezę” (Nowak, 2019, s. 45).
Błąd 5. Angielskie cudzysłowy zamiast polskich. Polski cudzysłów otwiera się na dole, a zamyka u góry: „tekst”. Zapis prostymi znakami "tekst" to typowy efekt kopiowania fragmentów z prac anglojęzycznych. Większość edytorów tekstu wstawi polskie cudzysłowy automatycznie, jeśli ustawisz język dokumentu na polski.
Błędy 6-7: Liczby i wielkie litery po polsku
Błąd 6. Kropka zamiast przecinka dziesiętnego. W tekście po polsku separatorem dziesiętnym jest przecinek. Dotyczy to wszystkich liczb: średnich, odchyleń, współczynników korelacji i wartości p. Pamiętaj też o zerze przed przecinkiem przy wartościach mniejszych od jedności.
Źle: M = 3.50; r = .57 Dobrze: M = 3,50; r = 0,57
Błąd 7. Wielkie litery w odsyłaczach i nazwach zmiennych. Polska ortografia wymaga małej litery w wyrażeniach typu tabela 2 czy rysunek 3, a także w nazwach zmiennych i konstruktów.
Źle: Jak pokazano w Tabeli 2, Ekstrawersja... Dobrze: Jak pokazano w tabeli 2, ekstrawersja...
Błędy 8-10: Porządek i format listy bibliograficznej
Błąd 8. Bibliografia nie w kolejności alfabetycznej. Wykaz źródeł porządkujesz alfabetycznie według nazwiska pierwszego autora, a nie w kolejności cytowania czy według typu źródła. Prace tego samego autora ustawiasz chronologicznie, a przy tym samym roku dodajesz litery a, b, c przy dacie.
Błąd 9. Brak wcięcia wiszącego. Każda pozycja powinna mieć wcięcie wiszące o wartości 1,27 cm: pierwszy wiersz przy lewym marginesie, kolejne wcięte. Wpisów nie numerujesz ani nie oznaczasz punktorami.
Błąd 10. Zła liczba autorów. W bibliografii wymieniasz do 20 autorów. Dopiero przy 21 i więcej podajesz 19 pierwszych nazwisk, wstawiasz wielokropek i dopisujesz ostatniego autora. To duża zmiana wobec APA 6, gdzie limit wynosił 7 autorów.
Poprawnie sformatowany artykuł w czasopiśmie wygląda tak (nazwa czasopisma i numer tomu kursywą, tytuł artykułu pismem prostym, strony bez skrótu „s."):
Nowak, A. i Wiśniewski, P. (2021). Wpływ stresu na pamięć roboczą. Przegląd Psychologiczny, 64(2), 45-60. https://doi.org/xx.xxx/xxxxx
Błędy 11-13: Wydawca, DOI i elementy angielskie
Błąd 11. Podawanie miejsca wydania. W APA 7 nie podajesz już miasta wydania. W opisie książki wpisujesz wyłącznie nazwę wydawnictwa.
Źle: Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Dobrze: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Błąd 12. Przestarzały zapis DOI. Numer DOI podajesz jako pełny, aktywny adres, bez etykiety „DOI:" i bez kropki na końcu. Jeśli źródło ma DOI, zawsze go podajesz, nawet gdy korzystałeś z wersji papierowej.
Źle: DOI: 10.xxxx/xxxxx Dobrze: https://doi.org/xx.xxx/xxxxx
Błąd 13. Angielskie elementy w opisie rozdziału. W polskiej bibliografii używasz „W:" zamiast „In", „(red.)" zamiast „(Ed.)" oraz „s." zamiast „pp." - niezależnie od języka cytowanego źródła.
Lewandowska, M. (2020). Rozwój emocjonalny dziecka. W: J. Kowalski (red.), Psychologia rozwoju (s. 112-130). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Błędy 14-15 i szybka lista kontrolna
Błąd 14. Zbędne „Pobrano z". Datę dostępu i formułę „Pobrano z" dodajesz tylko wtedy, gdy treść strony może się zmieniać, a źródło nie ma daty publikacji. Dla większości materiałów z jasną datą wystarczy sam adres URL.
Błąd 15. Niespójność tekstu z bibliografią. Każde źródło przywołane w tekście musi znaleźć się w bibliografii - i odwrotnie. Nie mieszaj też APA z przypisami dolnymi w stylu chicagowskim, bo to jeden z najczęściej wytykanych błędów warsztatowych.
Zanim oddasz pracę, przejdź przez szybką listę kontrolną:
- Spójnik i zamiast
&oraz skrót i in. zamiast „et al.". - Nazwiska: mianownik w nawiasie, odmiana w zdaniu.
- Cytaty dosłowne z numerem strony (s.) i polskie cudzysłowy „...”.
- Przecinek dziesiętny i zero wiodące, na przykład 0,57.
- Mała litera w „tabela 2" oraz w nazwach zmiennych.
- Bibliografia alfabetycznie, z wcięciem wiszącym, bez miejsca wydania.
- DOI jako pełny link https://doi.org/...
- Każde źródło z tekstu ma swój wpis w bibliografii.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w cytowaniu APA 7 po polsku używać „i" czy „&"?
W tekście pisanym po polsku zawsze stosujesz spójnik „i", także w nawiasie, na przykład (Kowalski i Nowak, 2020). Znak ampersanda zostaw wyłącznie dla prac w języku angielskim.
Kiedy stosować skrót „i in." (et al.) w APA 7?
Przy trzech i więcej autorach podajesz pierwsze nazwisko i skrót „i in." już od pierwszego przywołania. Pamiętaj o kropce po „in", ale nie po „i".
Czy w APA 7 trzeba podawać miejsce wydania książki?
Nie. W 7. wydaniu APA zrezygnowano z miejsca wydania - w bibliografii wpisujesz tylko nazwę wydawnictwa, na przykład Wydawnictwo Naukowe PWN.
Jak poprawnie zapisać DOI w bibliografii APA 7?
DOI podajesz jako pełny, aktywny link w formie https://doi.org/... bez etykiety „DOI:" i bez kropki na końcu wpisu.
Ilu autorów wymienić w bibliografii według APA 7?
W bibliografii wymieniasz do 20 autorów. Przy 21 i więcej podajesz 19 pierwszych nazwisk, wstawiasz wielokropek i dopisujesz ostatniego autora.