Jak napisać pracę licencjacką zgodnie z APA 7

Styl APA 7 to system opracowany przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (American Psychological Association), który reguluje przede wszystkim sposób cytowania źródeł, budowę bibliografii oraz formatowanie tekstu, tabel i rycin. Jest standardem w psychologii, pedagogice, socjologii i naukach o zdrowiu.

Pamiętaj jednak o kluczowej zasadzie: APA 7 nie zastępuje wytycznych Twojej uczelni. Strona tytułowa, spis treści, wymagana objętość czy sposób oznaczenia promotora wynikają z regulaminu wydziału. APA 7 rządzi natomiast tym, co w środku - cytowaniami, powołaniami na źródła i wykazem literatury.

Zanim więc zastosujesz reguły opisane niżej, zestaw je z instrukcją dyplomową swojej uczelni. W razie sprzeczności pierwszeństwo mają wymogi wydziału.

Typowa praca licencjacka w naukach społecznych łączy wymogi uczelni z logiką APA. Najczęściej składa się z następujących elementów:

• Strona tytułowa - według wzoru uczelni (tytuł, autor, promotor, kierunek, rok).
• Spis treści - z numeracją stron.
• Wstęp - cel pracy, pytania badawcze lub problem.
• Część teoretyczna - przegląd literatury i kluczowych pojęć.
• Część metodologiczna - w pracach empirycznych: osoby badane, narzędzia, procedura.
• Wyniki i dyskusja - analiza danych i ich interpretacja.
• Wnioski i podsumowanie.
• Bibliografia - wykaz literatury w stylu APA 7.
• Załączniki i aneksy - np. kwestionariusze, tabele.

W pracy teoretycznej (przeglądowej) rezygnujesz z części metodologicznej i wyników, a rozbudowujesz analizę literatury podzieloną na rozdziały tematyczne.

Reguły formatowania w APA 7 są proste i spójne. Zastosuj je w całym dokumencie:

• Czcionka: dozwolone m.in. Times New Roman 12 pkt, Calibri 11 pkt, Arial 11 pkt lub Georgia 11 pkt. Wybierz jedną i trzymaj się jej konsekwentnie.
• Marginesy: 2,54 cm (1 cal) z każdej strony.
• Interlinia: podwójna w całym tekście, także w bibliografii (o ile uczelnia nie wymaga 1,5).
• Wcięcie akapitu: pierwszy wiersz wcięty o 1,27 cm.
• Numeracja stron: w prawym górnym rogu.
• Wyrównanie: do lewej, bez justowania i bez ręcznego dzielenia wyrazów.

APA 7 przewiduje też pięć poziomów nagłówków. W pracy licencjackiej zwykle wystarczą trzy: pogrubiony nagłówek wyśrodkowany (poziom 1), pogrubiony do lewej (poziom 2) oraz pogrubiona kursywa do lewej (poziom 3).

APA 7 opiera się na systemie autor-data: w tekście podajesz nazwisko autora i rok wydania. Masz dwa warianty - narracyjny, gdy nazwisko jest częścią zdania, oraz w nawiasie na końcu myśli.

• Jeden autor: Kowalski (2020) wykazał, że... lub (Kowalski, 2020).
• Dwóch autorów: przywołujesz obu za każdym razem - (Nowak i Wiśniewski, 2019).
• Trzech i więcej autorów: już od pierwszego cytowania używasz skrótu i in. - (Zawadzka i in., 2021).
• Cytat dosłowny: dodaj numer strony - (Kowalski, 2020, s. 45).
• Kilka źródeł naraz: uporządkuj alfabetycznie i oddziel średnikiem - (Kowalski, 2020; Nowak, 2019).

W tekstach polskojęzycznych spójnik między nazwiskami zapisujemy jako "i". W oryginalnym zapisie APA w nawiasie stosuje się symbol &, np. (Nowak & Wiśniewski, 2019) - sprawdź, którego wariantu wymaga Twoja uczelnia.

Bibliografię (często zatytułowaną "Bibliografia" lub "Piśmiennictwo") umieszczasz na końcu pracy. Uporządkuj wpisy alfabetycznie według nazwiska pierwszego autora i zastosuj wcięcie wiszące: pierwszy wiersz przy marginesie, kolejne wcięte o 1,27 cm. Tytuły książek i czasopism zapisuj kursywą.

Oto najczęstsze wzory wraz z realistycznymi przykładami:

Książka:
Kowalski, J. (2020). Psychologia poznawcza. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Rozdział w pracy zbiorowej:
Nowak, A. (2019). Emocje w procesie uczenia się. W: M. Lis (red.),
   Psychologia edukacji (s. 25-48). Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Artykuł w czasopiśmie:
Zawadzka, E., i Wiśniewski, P. (2021). Stres a pamięć robocza studentów.
   Przegląd Psychologiczny, 64(2), 145-162. https://doi.org/xx.xxx/xxxxx

W APA 7 w jednym opisie możesz wymienić do 20 autorów. Numer DOI zapisuj jako pełny adres (https://doi.org/...), a miejsca wydania już nie podajesz - to zmiana względem wcześniejszych wydań APA.

Kilka błędów powtarza się w pracach licencjackich wyjątkowo często. Unikniesz ich, jeśli zwrócisz uwagę na poniższe punkty:

• Rozbieżność między tekstem a bibliografią - każde źródło cytowane w tekście musi znaleźć się w wykazie literatury i odwrotnie.
• Brak numeru strony przy cytacie dosłownym - przy przytoczeniu słowo w słowo zawsze podaj stronę.
• Mieszanie stylów - nie łącz APA z przypisami dolnymi w stylu chicagowskim.
• Justowanie tekstu - APA zaleca wyrównanie do lewej.
• Pomijanie DOI - jeśli artykuł ma numer DOI, musi znaleźć się w opisie.

Na koniec przejrzyj całą bibliografię pod kątem jednolitości: ta sama interlinia, wcięcie wiszące i konsekwentny zapis nazwisk to znak dopracowanej pracy.