Jak cytować ChatGPT i sztuczną inteligencję w APA 7

Tak, ale z dwoma zastrzeżeniami. Po pierwsze, korzystanie z AI musi być dozwolone przez Twoją uczelnię. Zanim wkleisz cokolwiek do pracy, sprawdź regulamin dyplomowania i zapytaj promotora - część wydziałów wymaga osobnego oświadczenia o zakresie użycia sztucznej inteligencji.

Po drugie, ChatGPT nie może być autorem ani współautorem pracy. Model językowy nie ponosi odpowiedzialności za treść, nie potrafi wyrazić zgody na publikację i nie odpowiada za błędy - odpowiedzialność zawsze spoczywa na Tobie. Jeśli jednak wykorzystujesz fragment wygenerowany przez AI, musisz go oznaczyć. Pominięcie tego jest formą nierzetelności naukowej.

Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) opublikowało na blogu APA Style wytyczne dotyczące cytowania ChatGPT. Zasada główna brzmi: odpowiedź modelu traktujemy jak wynik działania algorytmu lub oprogramowania, a nie jak wypowiedź osoby.

Wynika z tego szczegół, który myli większość studentów: autorem wpisu nie jest ChatGPT, lecz firma, która stworzyła model, czyli OpenAI. Można by sądzić, że odpowiedź AI to informacja ustna (personal communication), ale APA odrzuca to podejście - w rozmowie z modelem nie ma osoby, która się komunikuje, więc cytujemy wynik algorytmu i przypisujemy autorstwo jego twórcy.

Wytyczne APA bywają aktualizowane wraz z rozwojem narzędzi, dlatego przed oddaniem pracy warto sprawdzić najnowszą wersję zaleceń na stronie apastyle.apa.org.

Schemat wpisu w APA 7 wygląda następująco:

Autor. (Rok). Nazwa modelu (wersja) [opis narzędzia]. URL

W praktyce oryginalny przykład podany przez APA ma postać:

OpenAI. (2023). ChatGPT (wersja z 14 marca) [duży model językowy]. https://chat.openai.com/chat

Poszczególne elementy oznaczają:

• Autor - firma tworząca model, tu OpenAI (a nie ChatGPT).
• Rok - rok wersji, z której korzystałeś.
• Nazwa modelu - zapisywana kursywą, tu ChatGPT.
• Wersja - w nawiasie zwykłym, w formacie podawanym przez producenta.
• Opis - w nawiasie kwadratowym, w pracy po polsku najczęściej tłumaczony na [duży model językowy].
• URL - adres narzędzia; gdy autor i wydawca to ta sama firma, nazwy wydawcy nie powtarzamy.

Uwaga językowa: w tekstach polskich elementy opisowe w nawiasach kwadratowych zwyczajowo tłumaczy się na polski, dlatego zamiast [Large language model] stosujemy [duży model językowy]. Jeśli wytyczne Twojej uczelni każą zostawić zapis oryginalny, trzymaj się ich.

W odwołaniu w tekście podajesz autora i rok, tak jak przy każdym innym źródle:

• w nawiasie: (OpenAI, 2023),
• narracyjnie: OpenAI (2023) wygenerowało odpowiedź, w której...

APA zaleca, aby w tekście opisać, jak korzystałeś z modelu, i przytoczyć użyty prompt. Dzięki temu czytelnik wie, co dokładnie wpisałeś i który fragment jest odpowiedzią AI. Przykład:

Zapytany o definicję prokrastynacji akademickiej, model ChatGPT (OpenAI, 2023) wskazał trzy główne mechanizmy odwlekania zadań. Pełną treść promptu i odpowiedzi zamieszczono w Załączniku 1.

Ten sam schemat stosujesz do pozostałych modeli - zmienia się tylko autor (firma) oraz adres narzędzia. Kilka przykładów:

Google. (2024). Gemini (wersja z ...) [duży model językowy]. https://gemini.google.com

Microsoft. (2024). Copilot [duży model językowy]. https://copilot.microsoft.com

Anthropic. (2024). Claude (wersja ...) [duży model językowy]. https://claude.ai

W miejsce wielokropka wpisz numer lub datę wersji, z której korzystałeś. W przypadku narzędzi generujących obrazy (na przykład Midjourney lub DALL-E) zasada jest analogiczna, ale w nawiasie kwadratowym opisujesz rodzaj narzędzia, na przykład [model generujący obrazy].

Ponieważ odpowiedź ChatGPT nie jest dostępna dla czytelnika pod stałym adresem, APA zaleca archiwizowanie rozmów. Pełne prompty i odpowiedzi warto umieścić w załączniku (aneksie), a w części metodologicznej krótko opisać, do czego użyłeś modelu.

Najczęstsze błędy, których warto unikać:

• wpisywanie ChatGPT jako autora zamiast OpenAI,
• traktowanie odpowiedzi jako informacji ustnej (personal communication),
• pomijanie numeru lub oznaczenia wersji modelu,
• brak podania roku wersji, z której korzystałeś,
• ukrywanie faktu użycia AI - to najpoważniejszy błąd etyczny.

Dobra praktyka jest prosta: cytuj AI tak przejrzyście, jak każde inne źródło, i bądź gotów pokazać promotorowi dokładnie to, co i jak wygenerowałeś.