Przejdz do tresci

Generator cytowań aktu prawnego APA 7 - ustawa i rozporządzenie

4 min czytania

Wpisujesz nazwisko autora i rok wydania, a schemat APA 7, który znasz z książek i artykułów, nagle przestaje pasować. Ustawa nie ma autora, rozporządzenie nie ma tytułu w cudzysłowie, a numer pozycji w Dzienniku Ustaw nijak nie przypomina numeru strony. To najczęstszy moment, w którym utyka opis bibliograficzny aktu prawnego.

W tym poradniku pokażemy, jak zbudować poprawny opis ustawy, rozporządzenia i kodeksu w stylu APA 7, z czego składa się cytat z Dziennika Ustaw oraz jak generator cytowań aktu prawnego APA 7 układa wszystkie elementy krok po kroku. Znajdziesz gotowe wzory, realistyczne przykłady i zasady cytowania w tekście pracy.

Dlaczego akt prawny cytuje się inaczej niż książkę

Styl APA 7 traktuje źródła prawa osobno. W wydaniu amerykańskim opis aktów opiera się na systemie wywodzącym się z The Bluebook, a nie na klasycznym schemacie autor-rok. Co ważne dla polskiego studenta, APA wprost zaleca, by akty spoza Stanów Zjednoczonych opisywać zgodnie z konwencją cytowania obowiązującą w danym kraju.

W praktyce oznacza to, że ustawę czy rozporządzenie zapisujesz w formie opisowej przyjętej dla Dziennika Ustaw i umieszczasz w wykazie źródeł. Nie tłumaczysz tytułu na angielski, nie traktujesz ministra jako autora i nie wstawiasz cudzysłowu. Liczy się jedno: aby czytelnik bez trudu odnalazł dokładnie ten akt.

Z czego składa się opis aktu prawnego

Każdy opis opiera się na kilku stałych elementach, których kolejność jest niezmienna:

  • Rodzaj aktu - Ustawa, Rozporządzenie, Obwieszczenie.
  • Organ wydający - podajesz go przy rozporządzeniach, np. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej.
  • Data - w formie "z dnia 4 lutego 1994 r.".
  • Tytuł lub przedmiot - po słowie "o" (o prawie autorskim...) albo po łączniku przy kodeksach (- Kodeks cywilny).
  • Miejsce publikacji - Dziennik Ustaw w skrócie Dz.U., rok oraz pozycja (poz.).

Najczęstsza pułapka dotyczy numeru. Od 1 stycznia 2012 r. Dziennik Ustaw nie używa już numerów, dlatego akty ogłoszone później cytujesz samą pozycją, a starsze zachowują numer:

Okres ogłoszeniaFormatPrzykład
do 31 grudnia 2011 r.Dz.U. rok nr XX poz. YYDz.U. 1994 nr 24 poz. 83
od 1 stycznia 2012 r.Dz.U. rok poz. YYDz.U. 2017 poz. 59

Ustawa - wzór i przykłady

Ogólny wzór opisu ustawy w wykazie źródeł wygląda następująco:

Ustawa z dnia [dzień miesiąc rok] r. o [przedmiot] (Dz.U. [rok] [nr XX] poz. [YY]).

A tak wygląda w praktyce, dla aktu sprzed i po 2012 roku:

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83).

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. 2017 poz. 59).

Jeśli powołujesz się na tekst jednolity, dodaj skrót "t.j." przed miejscem publikacji. Pamiętaj, że pozycja tekstu jednolitego zmienia się z każdą kolejną publikacją, więc najnowszą warto sprawdzić w bazie ISAP:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1465).

Rozporządzenie i kodeks - wzór i przykłady

Rozporządzenie różni się jednym elementem: opis zaczynasz od organu, który je wydał.

Rozporządzenie [organ] z dnia [data] r. w sprawie [przedmiot] (Dz.U. [rok] poz. [YY]).

Przykład realnego rozporządzenia:

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2017 poz. 1591).

Kodeksy formalnie są ustawami, dlatego opisujesz je jak ustawę, a nazwę kodeksu podajesz po łączniku:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).

Cytowanie w tekście i miejsce w wykazie źródeł

Ponieważ akt prawny nie ma schematu autor-rok, w tekście pracy odwołujesz się do niego opisowo, najczęściej wskazując konkretną jednostkę redakcyjną: artykuł, ustęp lub paragraf.

Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Jednostki skracasz standardowo: artykuł - art., ustęp - ust., paragraf - §, punkt - pkt. Pełny opis trafia do wykazu na końcu pracy. W polskich pracach naukowych akty prawne zwykle wydziela się z ogólnej bibliografii do osobnego wykazu, na przykład zatytułowanego "Akty prawne" lub "Źródła prawa", uporządkowanego chronologicznie albo według rangi aktu. Zawsze potwierdź jednak wytyczne swojej uczelni.

Jak generator cytowań aktu prawnego APA 7 ułatwia pracę

Ręczne składanie opisu jest podatne na błędy: łatwo pomylić rok uchwalenia z rokiem ogłoszenia, dopisać "nr" do aktu z 2017 roku albo zgubić pozycję. Generator cytowań aktu prawnego APA 7 prowadzi Cię przez pola krok po kroku i sam układa elementy we właściwej kolejności oraz z poprawną interpunkcją.

Wystarczy wskazać rodzaj aktu, wpisać datę i tytuł oraz dane z Dziennika Ustaw (rok, ewentualny numer i pozycję), a narzędzie zwróci gotowy opis. Dzięki temu unikniesz najczęstszych pomyłek:

  • mylenia roku uchwalenia z rokiem publikacji w Dz.U.,
  • dopisywania numeru do aktów ogłoszonych po 2011 roku,
  • pomijania skrótu "t.j." przy tekście jednolitym,
  • tłumaczenia tytułu aktu na język angielski.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w APA 7 podaje się autora ustawy?

Nie. Ustawa i rozporządzenie nie mają autora w rozumieniu APA - opis zaczynasz od rodzaju aktu i daty, a przy rozporządzeniu od organu wydającego.

Kiedy w cytacie z Dziennika Ustaw pisze się "nr", a kiedy nie?

Numeru używasz tylko dla aktów ogłoszonych do końca 2011 roku. Od 1 stycznia 2012 r. Dziennik Ustaw nie ma już numerów, więc podajesz sam rok i pozycję.

Jak zacytować akt prawny w tekście pracy?

Odwołujesz się opisowo, zwykle wskazując konkretny przepis, np. "zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego". Pełny opis umieszczasz w wykazie źródeł.

Co oznacza skrót "t.j." w opisie ustawy?

To tekst jednolity, czyli aktualna, ujednolicona wersja aktu po nowelizacjach. Dodajesz go przed "Dz.U.", a właściwą pozycję sprawdzasz w bazie ISAP, bo zmienia się z każdym nowym tekstem jednolitym.

Czy akty prawne wpisuje się do wspólnej bibliografii?

W polskich pracach zwykle tworzy się dla nich osobny wykaz, np. "Akty prawne", uporządkowany chronologicznie lub według rangi aktu. Warto jednak sprawdzić wytyczne swojej uczelni.