Przejdz do tresci

Skrót et al. w APA 7 - kiedy i jak go stosować

5 min czytania

Skrót „et al." to jeden z najczęściej używanych, a zarazem najczęściej mylonych elementów cytowania w stylu APA. W siódmym wydaniu (APA 7) zasady jego stosowania zmieniły się w stosunku do wcześniejszej edycji, dlatego nawet osoby z doświadczeniem w pisaniu prac potrafią zapisać go niepoprawnie.

Z tego artykułu dowiesz się, co dokładnie oznacza „et al.", od ilu autorów należy go używać, jak poprawnie postawić kropkę i przecinek oraz jak radzić sobie z sytuacjami, w których dwa różne źródła skracają się do tej samej formy. Znajdziesz też gotowe, sformatowane przykłady dla polskich prac.

Co oznacza skrót et al. i jak go zapisać

„Et al." to skrót łacińskiego wyrażenia et alii (i inni). Zastępuje on wymienianie kolejnych nazwisk współautorów, dzięki czemu odwołanie w tekście pozostaje krótkie i czytelne.

Najważniejsza jest interpunkcja. Kropkę stawiamy wyłącznie po członie al, bo to on jest skrótem od alii. Wyraz et oznacza „i" i jest pełnym słowem, więc nie stawiamy po nim kropki. Skrótu nie zapisujemy również kursywą.

Zestawienie form poprawnych i błędnych:

  • Poprawnie: et al.
  • Błędnie: et. al. (zbędna kropka po „et")
  • Błędnie: et al (brak kropki po „al")
  • Błędnie: et.al. (brak spacji)

Od ilu autorów stosuje się et al. w APA 7

W APA 7 zasada jest prosta i zależy wyłącznie od liczby autorów pracy:

  • Jeden lub dwóch autorów - zawsze podajemy wszystkie nazwiska, w każdym odwołaniu. Skrótu „et al." wtedy nie stosujemy.
  • Trzech i więcej autorów - już przy pierwszym odwołaniu podajemy tylko nazwisko pierwszego autora i dodajemy „et al.".

To istotna zmiana względem APA 6. W poprzednim wydaniu przy pracy trzech, czterech lub pięciu autorów należało przy pierwszym cytowaniu wymienić wszystkie nazwiska, a „et al." stosować dopiero w kolejnych odwołaniach. W APA 7 ten podział zniknął - liczy się tylko granica dwóch autorów.

Liczba autorówPierwsze odwołanieKolejne odwołania
1(Kowalski, 2021)(Kowalski, 2021)
2(Kowalski i Nowak, 2021)(Kowalski i Nowak, 2021)
3 i więcej(Kowalski et al., 2021)(Kowalski et al., 2021)

Przykłady: w nawiasie i w narracji

APA rozróżnia dwa sposoby przywołania źródła: przytoczenie w nawiasie oraz przytoczenie narracyjne, w którym nazwisko wplatamy w zdanie. Skrót „et al." wygląda w nich nieco inaczej.

Przytoczenie w nawiasie:
Badania potwierdziły ten efekt (Wiśniewski et al., 2020).

Przytoczenie narracyjne:
Wiśniewski et al. (2020) wykazali, że efekt jest powtarzalny.

Kilka źródeł w jednym nawiasie:
(Lewandowski et al., 2019; Zielińska et al., 2022)

Zwróć uwagę na przecinek: w przytoczeniu w nawiasie stawiamy go między „et al." a rokiem (et al., 2020). W wersji narracyjnej rok podajemy w nawiasie bezpośrednio po skrócie.

Jak uniknąć niejednoznaczności

Czasem dwie różne prace mają tego samego pierwszego autora, ten sam rok i po skróceniu dałyby identyczne odwołanie. Na przykład prace:

  • Kowalski, Nowak, Wiśniewski (2021)
  • Kowalski, Nowak, Lewandowski (2021)

Obie skróciłyby się do (Kowalski et al., 2021), co uniemożliwiłoby czytelnikowi ich rozróżnienie. W takiej sytuacji wypisujemy tyle kolejnych nazwisk, ile potrzeba, aby źródła stały się rozróżnialne, a pozostałych autorów zastępujemy skrótem „et al.":

(Kowalski, Nowak, Wiśniewski, et al., 2021)
(Kowalski, Nowak, Lewandowski, et al., 2021)

Gdy „et al." następuje po dwóch lub więcej nazwiskach, przed skrótem pojawia się przecinek (Nowak, et al.). Po pojedynczym nazwisku przecinka przed skrótem nie stawiamy.

Et al. a lista bibliograficzna

To najczęstsze nieporozumienie: w APA 7 skrót „et al." dotyczy odwołań w tekście, a nie wpisu w bibliografii. W liście bibliograficznej obowiązują inne zasady:

  • Od 2 do 20 autorów - wymieniamy wszystkich autorów, a przed ostatnim stawiamy spójnik „i" (w wersji anglojęzycznej „&").
  • 21 i więcej autorów - podajemy pierwszych 19 autorów, następnie wielokropek (…) i na końcu nazwisko ostatniego autora. Skrótu „et al." tutaj nie używamy.

Przykład wpisu bibliograficznego pracy trzech autorów, w tekście skracanej do „et al.":

Kowalski, J., Nowak, A., i Wiśniewski, P. (2021). Tytuł artykułu.
    Przegląd Psychologiczny, 64(2), 45-60. https://doi.org/xx.xxx/xxxxx

Choć w tekście cytujemy tę pracę jako (Kowalski et al., 2021), w bibliografii wymieniamy komplet nazwisk.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu et al.

  • Kropka w złym miejscu - et. al. zamiast et al.
  • Stosowanie skrótu przy dwóch autorach - dwoje autorów zawsze wymieniamy z nazwiska.
  • Kursywa - „et al." zapisujemy zwykłą czcionką.
  • Używanie „et al." w bibliografii zamiast pełnej listy nazwisk (do 20 autorów) lub wielokropka (21 i więcej).
  • Pomijanie przecinka przed rokiem - poprawnie et al., 2021.
  • Wymienianie wszystkich autorów przy pierwszym cytowaniu - to zasada APA 6, nieobowiązująca już w APA 7.

Najczęściej zadawane pytania

Od ilu autorów stosuje się et al. w APA 7?

Od trzech. Przy jednym i dwóch autorach zawsze wymieniamy wszystkie nazwiska, a „et al." pojawia się dopiero, gdy autorów jest trzech lub więcej - i to już przy pierwszym odwołaniu.

Czy po et stawiamy kropkę?

Nie. Kropkę stawiamy tylko po „al" (et al.), ponieważ „et" to pełny wyraz oznaczający „i", a skracamy jedynie słowo „alii".

Czy et al. piszemy kursywą?

Nie. W APA 7 skrót zapisujemy zwykłą czcionką, bez kursywy i bez innych wyróżnień.

Czy w polskiej pracy mogę użyć i in. zamiast et al.?

APA 7 posługuje się łacińskim „et al." i taka forma jest w pełni akceptowana. Część polskich uczelni dopuszcza rodzimy odpowiednik „i in." (i inni) - sprawdź wytyczne promotora lub wydziału i stosuj jedną formę konsekwentnie.

Czy et al. używamy w spisie bibliograficznym?

Nie. W bibliografii przy maksymalnie 20 autorach wymieniamy wszystkich, a przy 21 i więcej podajemy 19 pierwszych, wielokropek i ostatniego autora. „Et al." dotyczy wyłącznie odwołań w tekście.