Przejdz do tresci

Cytat dosłowny a parafraza w APA 7 - jak cytować w tekście

5 min czytania

Każda praca naukowa opiera się na cudzych ustaleniach, ale to sposób ich przywołania decyduje, czy Twój tekst jest rzetelny, czy naraża Cię na zarzut plagiatu. Standard APA 7 daje dwie drogi: możesz przytoczyć słowa autora dokładnie (cytat dosłowny) albo oddać jego myśl własnymi słowami (parafraza). Wybór między nimi wpływa nie tylko na styl, lecz także na to, jak zapiszesz odwołanie w nawiasie - a zwłaszcza na to, czy musisz podać numer strony.

Z tego artykułu dowiesz się, czym różni się cytat dosłowny od parafrazy, kiedy numer strony jest obowiązkowy, a kiedy wystarczą nazwisko i rok, oraz jak poprawnie sformatować krótki cytat, cytat blokowy i parafrazę. Wszystkie przykłady są zgodne z 7. wydaniem APA i osadzone w polskich realiach akademickich.

Cytat dosłowny a parafraza - na czym polega różnica

Cytat dosłowny to wierne, słowo w słowo przytoczenie fragmentu źródła. Zawsze ujmujesz go w cudzysłów (albo wyodrębniasz jako blok) i podajesz numer strony. Parafraza to przekształcenie cudzej myśli własnymi słowami: zmieniasz słownictwo, szyk i konstrukcję zdania, zachowując sens oryginału.

APA 7 zaleca, by parafrazować częściej, niż cytować dosłownie. Parafraza pokazuje, że rozumiesz materiał i potrafisz włączyć go do własnego wywodu. Cytat dosłowny rezerwuj na sytuacje, w których liczy się dokładne brzmienie: definicje, precyzyjne dane, wyjątkowo trafne sformułowania lub fragmenty, które chcesz następnie poddać analizie.

CechaCytat dosłownyParafraza
Brzmieniesłowo w słowowłasnymi słowami
Cudzysłówtak (poniżej 40 słów)nie
Nazwisko i rokwymaganewymagane
Numer stronyobowiązkowyzalecany, nieobowiązkowy

Kiedy podać numer strony

To najważniejsza praktyczna różnica między obiema formami. Przy cytacie dosłownym numer strony jest obowiązkowy - czytelnik musi móc odnaleźć dokładnie ten fragment. Przy parafrazie numer strony nie jest wymagany, ale APA 7 zachęca, byś go podał, gdy pomoże to odnaleźć odpowiedni fragment w długim lub złożonym tekście.

W polskiej adaptacji APA numer strony poprzedzamy skrótem s. (strona), a zakres stron zapisujemy jako s. 45-47. Gdy źródło nie ma numeracji stron (np. strona internetowa), wskaż numer akapitu (akapit 3) lub śródtytuł.

Cytat dosłowny:           (Nowak, 2020, s. 45)
Parafraza:                (Nowak, 2020)
Parafraza z lokalizacją:  (Nowak, 2020, s. 45)
Zakres stron:             (Nowak, 2020, s. 45-47)

Jak zapisać cytat dosłowny - krótki i blokowy

O formie cytatu decyduje jego długość. Granicą jest 40 słów.

Cytat krótszy niż 40 słów włączasz do zdania i ujmujesz w polski cudzysłów „...”. Pamiętaj, że po polsku znak interpunkcyjny stawiamy po cudzysłowie i po nawiasie z odwołaniem, a nie przed nimi.

W narracji:
Jak zauważa Kowalska (2019), „motywacja wewnętrzna jest
silniejszym predyktorem sukcesu niż nagrody zewnętrzne” (s. 87).

W nawiasie:
Badania sugerują, że motywacja wewnętrzna „jest silniejszym
predyktorem sukcesu niż nagrody zewnętrzne” (Kowalska, 2019, s. 87).

Cytat liczący 40 słów lub więcej zapisujesz jako blok: od nowej linii, z wcięciem całego akapitu i bez cudzysłowu. Odwołanie w nawiasie umieszczasz po kropce kończącej cytat i nie stawiasz po nim już żadnego znaku.

Proces uczenia się nie jest biernym gromadzeniem informacji, lecz aktywnym konstruowaniem wiedzy przez samego uczącego się. Nieustannie łączy on nowe treści z posiadanymi już strukturami poznawczymi, weryfikuje je i przebudowuje, a nauczyciel pełni rolę przewodnika, który wspiera ten proces i nadaje mu kierunek. (Wiśniewski, 2021, s. 112)

Jak parafrazować zgodnie z APA 7

Dobra parafraza to nie zamiana kilku słów na synonimy, lecz samodzielne sformułowanie cudzej myśli. Przeczytaj fragment, odłóż źródło i zapisz jego sens własnymi słowami, a na końcu porównaj, czy nie powielasz oryginalnej składni.

Parafraza zawsze wymaga podania nazwiska autora i roku. Brak cudzysłowu nie zwalnia Cię z obowiązku wskazania źródła - pominięcie go to najczęstsza przyczyna nieświadomego plagiatu.

Oryginał (cytat):
„Motywacja wewnętrzna jest silniejszym predyktorem sukcesu
niż nagrody zewnętrzne” (Kowalska, 2019, s. 87).

Parafraza:
Kowalska (2019) wykazała, że wewnętrzne pobudki skuteczniej
zapowiadają osiągnięcia niż zewnętrzne nagrody.

Cytowanie w narracji i w nawiasie

Niezależnie od tego, czy cytujesz dosłownie, czy parafrazujesz, odwołanie możesz umieścić na dwa sposoby.

  • W nawiasie: nazwisko i rok w nawiasie, zwykle na końcu zdania, np. (Nowak, 2020).
  • W narracji: nazwisko wplecione w zdanie, a rok w nawiasie tuż po nim, np. Nowak (2020) twierdzi, że...

Liczba autorów zmienia zapis:

  • Dwoje autorów: podajesz oba nazwiska za każdym razem - (Nowak i Kowalski, 2020) lub Nowak i Kowalski (2020).
  • Troje i więcej autorów: już od pierwszego przywołania podajesz tylko pierwsze nazwisko i skrót i in. - (Nowak i in., 2020).

W tekście po polsku stosujemy spójnik i, a nie znak & znany z angielskiego oryginału - tak zalecają polskie adaptacje APA, również wtedy, gdy cytujesz źródło anglojęzyczne.

Najczęstsze błędy

  • Brak numeru strony przy cytacie dosłownym. Dosłowne przytoczenie zawsze wymaga strony - to błąd formalny.
  • Pominięcie źródła przy parafrazie. Brak cudzysłowu nie znosi obowiązku podania nazwiska autora i roku.
  • Cudzysłów przy cytacie blokowym. Cytat liczący 40 słów lub więcej wyodrębniasz wcięciem, bez cudzysłowu.
  • Angielski znak & lub cudzysłów "..." w polskim tekście. Używaj spójnika i oraz cudzysłowu „...”.
  • Zbyt wiele cytatów dosłownych. APA zaleca parafrazę; nadmiar cytatów sprawia, że praca wygląda jak kompilacja.
  • Parafraza zbyt bliska oryginałowi. Zmiana pojedynczych słów przy zachowaniu składni to ukryty plagiat.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przy parafrazie muszę podać numer strony?

Nie, APA 7 nie wymaga numeru strony przy parafrazie - wystarczą nazwisko i rok. Warto go jednak dodać, gdy odsyłasz do konkretnego fragmentu długiego lub złożonego tekstu, aby ułatwić czytelnikowi jego odnalezienie.

Ile słów może liczyć krótki cytat dosłowny?

Cytat krótszy niż 40 słów zapisujesz w cudzysłowie w ciągu zdania. Cytat liczący 40 słów lub więcej wyodrębniasz jako blok z wcięciem, bez cudzysłowu.

Czy w polskiej pracy pisać s. czy p. przy numerze strony?

W tekście po polsku stosuje się skrót s. (strona), np. (Nowak, 2020, s. 45). Skrót p. pochodzi z angielskiego oryginału APA i nie używamy go w polskich pracach.

Jak zacytować dosłownie źródło bez numerów stron, np. stronę internetową?

Zamiast numeru strony podaj numer akapitu (np. akapit 4) lub śródtytuł, dzięki któremu czytelnik odnajdzie fragment. Pozostała część zapisu odwołania nie zmienia się.

Cytat dosłowny czy parafraza - co lepiej sprawdza się w pracy dyplomowej?

APA 7 zaleca parafrazę, bo dowodzi, że rozumiesz temat i potrafisz zintegrować go z własnym wywodem. Cytat dosłowny stosuj tylko wtedy, gdy liczy się dokładne brzmienie, np. przy definicjach lub precyzyjnych danych.