Co to jest DOI i jak zapisać go w APA 7

5 min czytania

Przygotowujesz bibliografię do pracy licencjackiej lub magisterskiej i przy niektórych artykułach naukowych widzisz skrót DOI oraz tajemniczy ciąg cyfr i liter? To jeden z najważniejszych elementów poprawnego cytowania źródeł elektronicznych w stylu APA 7 - i jednocześnie miejsce, w którym studenci popełniają najwięcej błędów formatowania.

Z tego artykułu dowiesz się, czym dokładnie jest numer DOI, jak zapisać go zgodnie z 7. wydaniem APA jako aktywny link, gdzie znaleźć go w publikacji oraz co zrobić, gdy artykuł w ogóle go nie posiada. Pokażemy też gotowe wzory i przykłady, które od razu wykorzystasz w swojej pracy.

Co to jest DOI?

DOI (ang. Digital Object Identifier, czyli cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) to unikalny, stały ciąg znaków przypisany do konkretnej publikacji - najczęściej artykułu naukowego, rozdziału książki, e-booka lub zbioru danych.

Najważniejszą cechą DOI jest jego trwałość. Adres strony internetowej (URL) może się zmienić lub przestać działać, ale numer DOI pozostaje ten sam przez cały okres istnienia publikacji i zawsze prowadzi do jej aktualnej lokalizacji. Dzięki temu czytelnik Twojej pracy bez trudu odnajdzie cytowane źródło nawet po latach.

Każdy numer DOI składa się z dwóch części oddzielonych ukośnikiem:

Prefiks - zawsze zaczyna się od 10. i identyfikuje wydawcę oraz agencję rejestrującą.
Sufiks - unikalny kod nadany konkretnej publikacji.

Uproszczona struktura wygląda więc tak: 10.xxxx/xxxxx, gdzie pierwsza część to prefiks, a druga - sufiks. System DOI nadzoruje międzynarodowa organizacja, a w świecie nauki numery nadaje najczęściej agencja Crossref. Dla Ciebie oznacza to jedno: jeśli artykuł ma DOI, jest to najpewniejszy sposób, aby do niego dotrzeć.

Jak zapisać DOI w APA 7?

Najważniejsza zmiana wprowadzona w 7. wydaniu APA dotyczy właśnie formatu DOI. Obecnie zapisujemy go zawsze jako pełny, aktywny adres URL rozpoczynający się od https://doi.org/.

Poprawny wzór wygląda następująco:

https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

W APA 7 obowiązują następujące zasady:

Nie stosujemy już przedrostka doi: ani zapisu DOI:.
Nie używamy starej formy http://dx.doi.org/ - zastąpiła ją https://doi.org/.
Nie poprzedzamy numeru DOI zwrotem "Pobrano z" ani "Retrieved from".
Po numerze DOI nie stawiamy kropki - mogłaby zostać potraktowana jako część linku i uniemożliwić jego otwarcie.
DOI umieszczamy zawsze na samym końcu opisu bibliograficznego.

W dokumentach elektronicznych link powinien być aktywny (klikalny, zwykle niebieski i podkreślony). APA dopuszcza zarówno linki aktywne, jak i zapisane zwykłą czcionką - ważne, aby w całej bibliografii zachować jednolity styl.

Gdzie znaleźć DOI artykułu?

Zanim zapiszesz DOI, musisz go najpierw odnaleźć. Najczęściej znajdziesz go w jednym z poniższych miejsc:

na pierwszej stronie artykułu, w nagłówku, stopce lub obok tytułu;
na stronie wydawcy lub czasopisma, w sekcji z informacjami o artykule (metadanych);
na stronie z opisem publikacji w bazach takich jak Scopus, Web of Science, EBSCO czy Google Scholar;
na stronie redakcyjnej (copyright) książki lub e-booka.

Jeśli mimo to nie możesz znaleźć numeru, skorzystaj z bezpłatnej wyszukiwarki Crossref (search.crossref.org). Wystarczy wpisać tytuł artykułu oraz nazwiska autorów, aby sprawdzić, czy publikacja ma przypisany DOI. To najszybszy sposób, gdy pracujesz na papierowej kopii lub pliku PDF bez widocznych metadanych.

Przykłady zapisu DOI w APA 7

Poniżej znajdziesz gotowe wzory zapisu z numerem DOI dla najczęściej cytowanych typów źródeł. Pamiętaj, że tytuły czasopism oraz książek zapisujemy kursywą.

Artykuł w czasopiśmie naukowym:

Kowalski, J. (2021). Motywacja wewnętrzna studentów w procesie uczenia się. Psychologia Rozwojowa, 26(2), 45-60. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

Rozdział w książce pod redakcją:

Nowak, A. (2020). Rola rodziny w rozwoju dziecka. W: M. Wiśniewska (red.), Współczesna psychologia rozwoju (s. 112-130). Wydawnictwo Naukowe PWN. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

Książka lub e-book z numerem DOI:

Lewandowska, K. (2019). Metodologia badań społecznych. Wydawnictwo Naukowe Scholar. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

Co zrobić, gdy artykuł nie ma DOI?

Nie każda publikacja posiada numer DOI - dotyczy to zwłaszcza starszych artykułów oraz materiałów spoza dużych baz wydawniczych. APA 7 przewiduje wtedy następujące rozwiązania:

Jeśli artykuł pochodzi z ogólnodostępnej strony internetowej i nie ma DOI, podaj na końcu jego adres URL.
Jeśli korzystasz z artykułu z akademickiej bazy danych (np. EBSCO, ProQuest) i nie ma on DOI, nie podawaj ani adresu URL, ani nazwy bazy - opis kończysz na numerach stron.
W przypadku publikacji drukowanej bez wersji elektronicznej po prostu pomijasz DOI i URL.

Przykład artykułu bez DOI, dostępnego na ogólnodostępnej stronie internetowej:

Zieliński, P. (2018). Nowe trendy w edukacji zdalnej. Kwartalnik Pedagogiczny, 63(4), 78-92. https://adres-strony.pl/xxxxx

Najczęstsze błędy przy zapisie DOI

Przy formatowaniu DOI studenci najczęściej popełniają te same pomyłki. Sprawdź, czy udało Ci się ich uniknąć:

Błąd	Poprawnie w APA 7
`doi:10.xxxx/xxxxx`	`https://doi.org/10.xxxx/xxxxx`
`http://dx.doi.org/10.xxxx/xxxxx`	`https://doi.org/10.xxxx/xxxxx`
Kropka na końcu: `...xxxxx.`	Bez kropki: `...xxxxx`
`Pobrano z https://doi.org/...`	`https://doi.org/...` (bez wstępu)

Pamiętaj też, że DOI podajemy niezależnie od tego, czy korzystasz z wersji drukowanej, czy elektronicznej publikacji. Jeśli źródło ma przypisany numer DOI, zawsze umieszczamy go w opisie bibliograficznym.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy artykuł naukowy ma numer DOI?

Nie. Numer DOI mają przede wszystkim nowsze publikacje z dużych baz wydawniczych. Starsze artykuły oraz materiały z mniejszych czasopism mogą go nie posiadać.

Czy po numerze DOI stawiamy kropkę?

Nie. W APA 7 opis bibliograficzny zakończony numerem DOI zapisujemy bez kropki, aby nie zakłócić działania aktywnego linku.

Czym różni się DOI od zwykłego adresu URL?

DOI jest stały i nigdy się nie zmienia, natomiast zwykły adres URL może przestać działać. DOI zawsze prowadzi do aktualnej lokalizacji publikacji.

Jak zapisać źródło, gdy artykuł nie ma DOI?

Jeśli artykuł pochodzi z ogólnodostępnej strony internetowej, podaj jego adres URL. Jeśli korzystasz z akademickiej bazy danych, zakończ opis na numerach stron, bez podawania adresu.

Czy DOI trzeba zapisywać jako aktywny link?

W dokumentach elektronicznych DOI powinien być klikalnym linkiem zaczynającym się od https://doi.org/. Najważniejsze, aby styl (aktywny lub zwykły) był jednolity w całej bibliografii.